تغذیه در بیماری ها

کرونا ویروس (COVID-19)

تاریخچه ی بیماری

ماه دسامبر 2019 میلادی، خوشه ای از موارد عفونت شدید تنفسی در شهر ووهان کشور چین گزارش شد. سپس در 9 ژانویه 2020 ویروسی به عنوان عامل بیماری در 15 نفر از 59بیمار بستری اعلام شد که باعث نگرانی زیادی شد: یک کوروناویروس جدید که 70 % قرابت ژنتیکی با سارس دارد. در حال حاضر این ویروس را به اختصار nCoV-2019 نام گذاری موقت نموده اند. در 11 ژانویه 2020 اولین مورد فوت ناشی از این ویروس در چین گزارش گردید و گزارش موارد مثبت نیز از کشورهای دیگر مانند تایلند، ژاپن، کره جنوبی و آمریکا تا 20 ژآنویه 2020 و انتقال فرد به فرد به کادر درمانی نیز شرایط را پیچیده تر نمود. در حال حاضر طبق اعلام سازمان جهانی بهداشت (WHO) این بیماری پاندمی شده یعنی تمام مرزهای جغرافیایی و قاره ها را را در نوردیده و به یک مشکل جهانی تبدیل شده است.

خطر مرگ و میر کرونا ویروس

به طور کلی در افراد جوان و کودکان که سابقه ی ابتلا به بیماری های مزمن و یا مصرف داروهای سرکوب کننده ی سیستم ایمنی ندارند، در صورت مراقبت های لازم و پس از طی شدن دوره ی بیماری، سیستم ایمنی توان مقابله با این عامل ویروسی را داشته و فرد بهبود خواهد یافت. اما ابتلا به این بیماری ویروسی می تواند در افراد سنین بالاتر، کسانی که به دلیل سابقه ی بیماری های خود ایمنی، مصرف داروهای سرکوب کننده ی سیستم ایمنی و یا سرطان ها دچار تضعیف سیستم ایمنی شده اند سبب مرگ شود. هرچند موارد فوت در افراد جوان بدون هیچ گونه سابقه ی بیماری هم دیده شده است. همچنین مطابق نتایج مقاله ی جدیدی که در ژورنال معتبر Lancet به چاپ رسیده خطر مرگ و میر در اثر کرونا در افرادی که سابقه ی فشار خون، بیماری های قلبی و دیابت دارند بالاتر است (1).

علائم بیماری

شایع ترین علائم این بیماری شامل تب (80% موارد)، سرفه ی خشک (56%)، خستگی (22%) و درد عضلانی (7%) می باشد. علائم دیگری که معمولا در بین بیماران مبتلا کمتر دیده می شود عبارتند از گلودرد، آبریزش بینی، اسهال، خلط خونی و احساس سرما. خطرناکترین و مرگبارترین عارضه ی این بیماری سندروم دیسترس تنفسی حاد (ARDS) است که معمولا در افراد مسن و یا کسانی که بیماری ها

رفتارهای پیشگیری کننده از ابتلا به بیماری

شستشوی صحیح دست ها با صابون: بهترین روش پیشگیری از عفونت های تنفسی مثل آنفولانزا و کرونا شستشوی مکرر دست ها با آب و صابون است. مدت شست و شوی دست ها باید حداقل 20 ثانیه باشد.

ضد عفونی کننده های دست: اگرچه آب و صابون بهترین روش شست و شوی دست ها است، اما در شرایطی که مقدور نباشد استفاده از محلول های ضد عفونی کننده ی دست که حاوی حداقل 60% الکل باشند می تواند سبب کاهش گسترش عفونت شود.
پوشاندن دهان و بینی: در زمان عطسه و یا سرفه دهان و بینی خود را با استفاده از دستمال کاغذی بپوشانید. در صورتی که دست هایتان آزاد نیست و یا دستمال کاغذی ندارید، به جای سرفه کردن در میان دست های خالی خود، داخل یقه ی خود سرفه یا عطسه کنید.
عدم لمس صورت: از تماس دست های شسته نشده ی خود با چشم ها، بینی و دهان خود بپرهیزید. به طور میانگین هر فرد در یک ساعت 15 مرتبه صورت خود را لمس می کند، بنابراین باید نسبت به این موضوع هوشیار باشید!!
تمیز نگه داشتن سطوح: سطوحی که مکررا مورد استفاده قرار میگیرند را ضدعفونی کنید به خصوص زمانی که فردی بیمار شده است. به ضدعفونی کردن دستگیره ی درها، تلفن همراه، کیبورد لپ تاب، کلیدها، ریموت کنترل ها و سایر سطوحی که در خانه بیشتر لمس می شوند مانند سرویس بهداشتی و آشپزخانه توجه بیشتری نشان دهید.


رفتارهای صحیح مرتبط با سبک زندگی

کاهش استرس: استرس داشتن می تواند سبب سرکوب سیستم ایمنی شما و در نتیجه ایجاد شرایط خطرناک در مقابله با کرونا ویروس شود. بنابراین هر فرد بسته به روحیات خود باید به انجام کارهایی مشغول شود که استرسش را کاهش می دهد. این یک امر کاملا فردی است که شما موظف هستید بر پایه ی ویژگی های شخصی خود به کار برید (مانند گوش کردن به موسیقی، خوابیدن، کتاب خواندن، بازی کردن و ..)
خواب کافی: داشتن خواب کافی و به موقع همواره توصیه می شود. اما از آنجایی که خواب کافی و با کیفیت تاثیر به سزایی در عملکرد سیستم ایمنی دارد، بنابراین در این شرایط خاص به داشتن خواب کافی اهمیت بیشتری بدهید.
تمرینات ورزشی: درست است که در حال حاضر ورزش کردن در باشگاه ها و یا فضای باز کار صحیحی نیست، اما این به معنی آن نیست که هیچ گونه فعالیت بدنی نداشته باشیم. داشتن فعالیت بدنی سبک و منظم در خانه از طریق ارتقای سیتم ایمنی، بهبود گردش خون و کاهش استرس می تواند در تقویست سیستم ایمنی شما نقش مفیدی داشته باشد.

رژیم غذایی صحیح و تغذیه ی سالم برای مقابله با کرونا ویروس

تاکنون هیچ مدارک مستند و علمی اثرات مثبت یکی از اجزای غذایی به تنهایی مثل مواد خوراکی با طبع گرم (دارچین، زنجبیل و …)، سیر و … را در مقابله با ویروس کرونا ثابت نکرده است. بخش عظیمی از این تبلیغات گسترده به بازار گرمی و بالا بردن قیمت برخی از این اقلام منجر می شود. اما باید توجه کنید که رژیم غذایی به عنوان بخش جدایی ناپذیری از زندگی روزانه و سلامت ما، می تواند نقش بزرگی در تقویت سیستم ایمنی برای مقابله با ویروس کرونا داشته باشد. شما باید بین عامل پیشگیری کننده و عامل کمک کننده در مقابله با ویروس تفاوت قائل شوید. آنچه سبب پیشگیری از ابتلا به ویروس می شود یک جز خاص خوراکی یا غذایی نیست، بلکه رعایت اصول نظافتی، شست و شوی مرتب دست ها، قرنطینه ی خانگی و دوری از افراد مشکوک است. اما آنچه می تواند سبب بهبودی هرچه سریع تر شما و کم شدن عوارض بیماری شود، داشتن سیستم ایمنی سالم است. بخشی از این سیستم ایمنی به صورت ذاتی و ژنتیکی در بدن هر فرد با میزان مشخصی از کارایی فعالیت دارد. بخش دیگری از این کارایی منوط به این است که فرد چه رژیم غذایی و سبک زندگی ای دارد. بنابراین شما ضمن رعایت موارد گفته شده باید یک رژیم غذایی کامل و سالم داشته باشید تا عملکرد بدن و سیستم ایمنی شما ارتقا یابد.
نکته ی مهم: به جای استفاده از مکمل ها، سعی کنید از منابع غذایی طبیعی مغذی و متنوع استفاده کنید.

مواد مغذی موثر در ارتقا سیستم ایمنی و کوتاه شدن دوره ی بیماری های عفونتی تنفسی

ویتامین C: ویتامین C در درمان بیماری هایی نظیر سرماخوردگی، عفونت های ویروسی، باکتریای و کوتاه کردن دوره ی نقاهت این بیماری ها نقش دارد. منابع غنی از ویتامین c عبارتند از پرتقال، نارنج، گریپ فروت، کیوی، طالبی، خربزه، انبه، توت فرنگی، هندوانه، فلفل شیرین، انواع کلم، گوجه و سیب زمینی.
ویتامین A: ویتامین A نیز جز ویتامین هایی است که در تقویت سیستم ایمنی و مقابله با عفونت ها نقش دارد. غنی ترین منابع غذایی حاوی ویتامین A عبارتند از: جگر، زرده تخم مرغ، ذرت، هویج، اسفناج، سیب زمینی، کلم بروکلی، کدو، انبه، زردآلو و به طور کلی میوه هایی که رنگ زرد- نارنجی دارند و سبزیجات برگ سبز.
ویتامین D: ویتامین D در تقویت سیستم ایمنی نقش شناخته شده ای دارد و سبب کاهش خطر سرماخوردگی و آنفولانزا می شود. منابع غذایی ما از نظر ویتامین D بسیار فقیر است و به همین دلیل جهت تامین مقادیر مورد نیاز از مکمل های ویتامین D استفاده می کنیم.
روی: روی جز عناصر معدنی است که در بهبود سیستم ایمنی و مبارزه با عفونت ها نقش دارد. طبق نتایج تحقیقات گذشته روی دارای اثرات ضد ویروسی است (3). دل، جگر، قلوه، گوشت قرمز، مرغ و ماهی غنی ترین منابع روی هستند. مقادیر کمتری از روی در تخم مرغ و لبنیات یافت می شود. غلات و حبوبات هم حاوی روی هستند اما میزان روی قابل جذب از آن ها به اندازه ی منابع گوشتی و حیوانی نیست.
سلنیوم: هم در عملکرد سیستم ایمنی نقش دارد و هم با نقش آنتی اکسیدانی خود در مبارزه با ویروس، باکتری و سلول های سرطانی دخیل است. مقادیر زیادی از سلنیوم در غذاهای دریایی، دل
، جگر، قلوه، گوشت قرمز، آجیل و به مقدار کمتری در لبنیات، غلات و حبوبات وجود دارد. به طور کلی منابع حیوانی مقادیر بیشتری سلنیوم نسبت به منابع غذایی گیاهی دارند.
میوه ها و سبزیجات: میوه و سبزی سرشار از ویتامین های مختلفی هستند سعی کنید در رژیم غذایی روزانه خود حداقل 5 واحد میوه و سبزی بگنجانید.
توجه: شستشوی صحیح میوه و سبزی به علت ماهیت روباز بودن آنها قبل از مصرف اهمیت بسیار ویژه ای دارد.
سیر: ترکیبات سیر می تواند سبب کاهش عفونت های قسمت فوقانی دستگاه تنفسی و مقابله با ویروس های ایجاد کننده ی سرما خوردگی شود. فقط توجه کنید که سیر اگرچه اثرات مفیدی در بهبود برخی عفونت ها، کنترل فشار خون و کاهش کلسترول دارد اما به تنهایی برای شما معجزه نمی کند. چه بسا قیمت بالای آن (بیشتر از کیلویی 50 هزار تومان) سبب افت سیستم ایمنی شما هم بشود (صرفا جهت شوخی)!!!
عسل: دارای خواص ضد میکروبی و آنتی اکسیدانی است. همچنین در صورت التهاب و درد گلو همراه با آبلیمو یک نوشیدنی مفید و التیام بخش است. مصرف روزانه یک لیوان آب جوش به همراه آبلیمو و عسل در زمان ناشتایی صبحگاه توصیه می شود.

توجه: ویتامین D جز آن دسته ویتامین هایی است که به واسطه ی یک سری تبلیغات مورد بازار گرمی و هجوم هموطنان عزیز به داروخانه ها گردید. درست است که این ویتامین در عملکرد سیستم ایمنی نقش دارد اما از آنجایی که جز ویتامین های محلول در چربی است در صورتی که بیش از حد مصرف شود می تواند سبب تجمع در کبد و کلیه و آسیب شود. طبق اعلام وزارت بهداشت هیچ گونه شواهدی برای تایید مصرف بیشتر این ویتامین برای جلوگیری از کرونا ویروس وجود ندارد. میزان دریافت ویتامین D ما نباید نسبت به گذشته تغییر کند. یعنی اگر طبق آخرین آزمایشی که داده ایم، سطح ویتامین D ما نرمال بود، باید ماهیانه یک عدد پرل با دوز 50,000 استفاده کنیم. اگر دچار کمبود هستیم طبق پروتکل درمانی باید برای مدت 8 هفته دوز 50,000 را به طور هفتگی مصرف کنیم و از آن پس به طور ماهیانه یک عدد پرل 50,000 دریافت کنیم. اگر تاکنون آزمایش ویتامین D نداده اید و هیچ دوزی از ویتامین D مصرف نکرده اید به احتمال خیلی زیاد دچار کمبود و یا سطوح نزدیک به کمبود هستید. با این حال با توجه به اینکه در حال حاضر رفتن به آزمایشگاه ها برای چکاب کلی کار عاقلانه ای نیست و با در نظر گرفتن خطرات ناشی از تجمع سطوح بالای ویتامین D، پرل 50,000 ویتامین D را ماهیانه یک بار استفاده کنید.

منابع:

1. Zhou F, Yu T, Du R, Fan G, Liu Y, Liu Z, et al. Clinical course and risk factors for mortality of adult inpatients with COVID-19 in Wuhan, China: a retrospective cohort study. The Lancet. 2020.
2. Wujtewicz M, Dylczyk-Sommer A, Aszkiełowicz A, Zdanowski S, Piwowarczyk S, Owczuk R. COVID-19 – what should anaethesiologists and intensivists know about it? Anaesthesiology Intensive Therapy. 2020;52(1):34-41.
3. Barnard DL, Wong M-H, Bailey K, Day CW, Sidwell RW, Hickok SS, et al. Effect of oral gavage treatment with ZnAL42 and other metallo-ion formulations on influenza A H5N1 and H1N1 virus infections in mice. Antiviral Chemistry and Chemotherapy. 2007;18(3):125-32.

برچسب ها

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

همچنین ببینید

بستن
error: Content is protected !!
بستن